Daily Mail gazetesinden Ian Herbert'in Fabrizio Romano için yaptığı haberi aşağıda sizin için Türkçeye çevirdim. Romano'nun özellikle sosyal medyadaki yükselişi ve kulüpleri "Haraca" bağlaması kadar bir çok noktada Milano doğumlu bu gazeteciye ait bilgileri bütün çıplaklığıyla sundu bize.
Transfer Marketinin "Tık Tuzağı" Kralı Fabrizio Romano Çöküşe mi Geçiyor?
Yüksek profilli bir Premier Lig oyuncusunun bu yaz kulübünden kesinlikle ayrılacağına dair son dönemdeki iddialı açıklama, kendisini futbol transfer haberlerinin kralı ilan eden Fabrizio Romano'dan geldi. Böylece bu bilgi, henüz kimse yalanlamaya fırsat bulamadan küresel bir anlatının parçası haline geldi. Özellikle de oyuncunun kendi menejeri aksini söyleyemeden... Oyuncunun menejeri Romano’ya mesaj atıp bu bilginin yanlış olduğunu, oyuncu ve mevcut kulübü arasında henüz kesinlikle hiçbir görüşme yapılmadığını bildirdiklerinde, Romano’nun verdiği neşeli yanıt dikkat çekiciydi. Sosyal medyada 100 milyondan fazla takipçi toplamış olmasına rağmen, bilginin her iki taraftan da teyit edilmesine dayanan zamanın sınadığı gazetecilik ilkesine pek de bağlı olmadığını gösterdi.
Romano, oyuncu hakkındaki bilgiyi kendisine kulübün sağladığını, bu yüzden bunun üzerinden devam edeceğini söyledi. Oyuncu ayrılırsa Romano, olasılıklar üzerine kurguladığı bu haberi en başından beri doğruymuş gibi sahiplenebilecek. Ayrılmazsa da haber zaten unutulup gidecek. Bu durum, transfer döneminde neredeyse hiç uyumadığı izlenimini veren 33 yaşındaki Milano doğumlu habercinin bu yaz paylaştığı binlerce transfer haberlerinden sadece biri.
Romano’nun transfer haberlerini kuşatan ve adeta un ufak eden olağanüstü sosyal medya gücü, bu haberlerin ilk kim tarafından ortaya çıkarıldığını veya kendisinin nerede yanıldığını neredeyse herkese unutturdu. Bu strateji ona Instagram ve X’te toplam 77,2 milyon takipçi, YouTube’da 3,2 milyon abone ve TikTok’ta 26,7 milyon sadık kitle kazandırdı.
Yeni nesil bazı futbol menajerlerinin ve hatta bazı kulüp personelinin kendileri ve işleri için bir reklam (PR) platformu olarak gördüğü hazır bir kitle... Üst düzey bir Premier Lig kulübünün basın ekibinden kıdemli bir çalışan, Romano’dan kendi çocuğunun doğum günü için biten bir transferi simgeleyen o meşhur "Here We Go" (İşte başlıyoruz / Bu iş bitti) sloganını içerdiği bir mesaj kaydetmesini rica etmişti.
"Here We Go" Tartışması ve Sert Eleştiriler
Ancak Yan Diomande’nin bu hafta RB Leipzig’den Real Madrid’e transferiyle sonuçlanan süreçteki pazarlıklar sırasında Romano eleştirilerin hedefi oldu ve bu durumdan hiç hoşlanmadı. Alman yayıncı ve transfer habercisi Florian Plettenberg, henüz çözülmesi gereken sözleşme pürüzleri varken Diomande transferini "Here We Go" ilan ettiği için Romano’yu eleştirdi. Plettenberg; Romano'nun haber kırma yarışında önde olduğu hissini yaratmak için kuvvetli bir ihtimali, samimiyetten uzak bir şekilde kesinleşmiş gibi paylaştığını öne sürdü. Bu durumu dile getiren tek kişi Plettenberg değildi. Diomande’nin menajerleri de özel görüşmelerde anlaşmanın henüz sağlanmadığını, şartlarda uzlaşılmadığını ve Romano’nun erken davrandığını belirttiler.
Ancak Romano’nun yanıtı intikam doluydu. Plettenberg’e yönelik oldukça kişisel saldırısında, Alman gazetecinin takipçi sayısını artırmak için kendisinden tavsiye istediği ve övgüler yağdırdığı özel mesajları ifşaladı. Romano, Plettenberg’in kendisine "Senin işin benim motivasyon kaynağım" dediğini bile ortaya döktü. Plettenberg ise Romano’nun "bitti" deyip de gerçekleşmeyen Marc Guehi'nin Crystal Palace'tan Liverpool'a transferini hatırlattı ve İtalyan habercinin patlayan haberlerini sildiğini söyledi. Fakat milyonlarca takipçisi olan biriyle rekabet ettiğinizde sosyal medyada kazanan her zaman bellidir: Plettenberg yoğun bir linç dalgasına maruz kaldı. Yine de Alman gazeteci hassas bir noktaya temas etmiş olmalı ki, Romano o dönemde paylaştığı bir gönderide takipçilerine birden fazla tarafla görüştüğünü özellikle belirtme ihtiyacı duydu.
Tutmayan Tahminler ve Silinen İddialar
Romano’nun gazetecilik görevi gereği tüm taraflara danışmış olmasına imkan olmayacak kadar sonuca uzakken "bitti" ilan ettiği hassas müzakerelere dair pek çok örnek bulabilirsiniz. Bu yazın başlarında Ibrahima Konate’nin Liverpool ile yeni sözleşme imzaladığını duyurdu; ancak birkaç hafta sonra oyuncu, Anfield’da hiçbir sözleşmeye imza atmadan Real Madrid’e transfer oldu. Joao Pedro’nun Newcastle’a "transferi" kesin bir gerçek gibi sunuldu, fakat oyuncu birkaç hafta sonra Brighton’a imza attı. Florian Wirtz’in geçen yaz Bayer Leverkusen’den Liverpool’a transferinin tamamlanmasına daha 10 gün varken Romano bunu da bitmiş bir transfer olarak ilan etti: Yine bir tahminden ibaretti.
Heyecanlı bir Romano’nun Diomande’nin Real Madrid transferini tartıştığı sekiz dakikalık YouTube videosunda, sadece iki ay önce Bayern Münih’li Michael Olise için nasıl aynı coşkuyla "Real Madrid’in istediği gizli yıldız" dediğinden hiç bahsedilmedi: "Bu rüya transfer, bir bomba, 150 milyon avroluk kulüp rekoru..." Real Madrid, Olise ile ilgilenmediklerine dair resmi bir açıklama yayımladı ve oyuncu Bayern’de kalmaya devam etti. Romano’nun profili ve kitle gücü, futbol dünyasında kendisini faydalı görüp haber besleyen en nüfuzlu isimlerle iletişim kurmasını sağladı. Jorge Mendes’le, Mino Raiola’nın menejerlik ajansının varisleriyle ve Chelsea’nin işlerinin o kadar çoğunu yürütüyor ki kulübün fiili altıncı sportif direktörü sayılan Epic ajansından Ali Barat ile yakın ilişkilere sahip.
Uçak Fotoğrafları ve İletişim Stratejisi
Menajerlik dünyasının nasıl değiştiğinin bir göstergesi de bazı menajer kontaklarının, oyuncularıyla birlikte yeni kulüplerine uçarken çekilmiş fotoğraflarının Romano tarafından paylaşılmasından hoşnut olması. Kulüpler eskiden menajerlerin kendilerini öne çıkarmasını hoş karşılamazdı. Bu görseller, fotoğrafların bazılarını @fabrizioromano filigranıyla tweetleyen ve "özel haber" olarak sunan Romano için kilit bir araç haline geldi. Romano’nun bilgi kaynaklarının parmak izleri bu özel jet fotoğraflarında gizli; çünkü konuştuğu kişiler genellikle vitrine çıkıp prim yapan isimler oluyor. Tüm bunlar, Romano ve ekibi tarafından tüm platformlarda günde 100 veya daha fazla gönderinin paylaşıldığı, sürekli bir transfer hareketliliğinin merkezindeymiş izlenimi yaratan olağanüstü bir üretimin parçası.
YouTube videolarında, takipçi "ailesini" pazarın içine çektiği bir yolculuğa çıkarırken müthiş bir özgüven sergiliyor: "Birlikte içine dalıyoruz." Henüz gerçekleşmemiş bir transferi zihinde canlandırmak için ilkel yapay zeka araçları kullanarak oyuncuları transfer olacağı iddia edilen kulübün formasıyla gösteriyor. Bruno Guimaraes’in Emirates Stadyumu’na çıktığı ve Mikel Arteta’nın gururla izlediği bir görsel, Brezilyalı oyuncu imza atmadan günler önce tweetleniyordu. Bu amansız bir süreç. Transfer ve sosyal medya dünyası acımasız, ancak başka kimse bu işi bu seviyede yapmıyor. Romano yakın tarihli bir YouTube videosunda takipçilerine, "Her gün güncellemeler var. Her dakika. Her saniye," diyordu. Stratejinin bir diğer parçası da aynı transfer hakkında sürekli gönderi paylaşarak, her bir "güncelleme" aslında hiçbir şey katmasa bile sürekli bir hareketlilik hissi yaratmaktır. Romano, Ronald Araujo’nun Barcelona’dan Liverpool’a kiralanmasıyla ilgili haberi ilk duyurduğu andan transfer resmiyet kazanana kadar 13 kez tweet attı.
Sektörün Tepkisi ve "İsabet Oranı" Tartışması
Şüphesiz ki piyasa böyle işlemiyor. Müzakereler genellikle ağır aksak ilerler ve sürecin bu dönemlerinde günlerce kayda değer hiçbir şeyin yaşanmadığı olur. Ancak sürekli transfer haberi arzusuyla yanıp tutuşan kitleler için kulüp ve oyuncu arasındaki en ufak bir bağ bile —ne kadar zayıf olursa olsun— yeterlidir. Hiçbir gelişme veya süreç yokken varmış hissi yaratan bitmek bilmeyen tweetler de öyle... Hikayeler ve somut gerçekler, sosyal medyadaki bu kasırganın yanında tali bir unsur olarak kalıyor. Bazı kulüplerin personeli, yürüttüğü yöntemden duydukları rahatsızlık nedeniyle Romano’nun telefonlarına bakmıyor. Onlara göre Romano, ya henüz hassas aşamadaki transfer müzakerelerini önde olduğunu iddia ederek tehlikeye atıyor ya da sosyal medya gücünü kullanarak bir transferin gerçekleşmesine ivme kazandırıyor. Futbol dünyasındaki bazı isimler onu bir muhabirden ziyade "can sıkıcı bir influencer" olarak görüyor.
Bazı menajerler de aynı fikirde. Bir menajer, İngiltere’den gönülsüzce ayrılıp bir Avrupa kulübüne gidecek olan Britanyalı oyuncusu için en iyi şartları koparmaya çalıştığı hassas bir süreçteydi. Ancak satıcı kulüple bağlantılı bir kaynağın, oyuncuyu götürecek özel jetin olası kalkış saatlerini Romano’ya sızdırdığını fark etti. Sir Alex Ferguson gibi teknik direktörler bu tür kişisel reklamlar karşısında kesinlikle sert konuşurlardı; gizlilikle iş yürütmesiyle bilinen efsanevi Liverpool Üst Yöneticisi Peter Robinson ise mezarında ters dönerdi.
Menajerler dünyasında rakip bir ajansın bilgi kapıp transfere çökmesi ve kendilerini o kazançlı paydan mahrum bırakması korkusu hala var. Ancak artık süreçte çok daha fazla birey yer alıyor —küçük menajerlik personellerinden dev kulüplerin transfer komitelerine kadar— ve bazısı bu devasa sosyal medya takipçisi sayısının büyüsüne kapılıyor. Mads Roerslev’i Brentford’dan kadrosuna katan Southampton, transfer bilgilerini sıkı tutma gerekçeleri arasında taraftarları için kaliteli sosyal medya tanıtımları hazırlamak olduğu için, Romano ile tatlı bir şekilde dalga geçti. Oyuncunun yaşını, Premier Lig ve kariyer maç sayılarını gösteren bir görsel paylaşıp altına şu notu düştüler: "Fabrizio Tweetleri: 0".
Romano bunun üzerine Finn Azaz’ın Middlesbrough’dan "yeni bir forvet" olarak gelişini haberleştirerek Saints’in (Southampton) hazırladığı sürpriz videonun büyüsünü bozdu. Kulüp, aslında bir hücuma dönük orta saha oyuncusu olan Azaz hakkındaki Romano tweetine göz deviren bir emojimsiyle şu yanıtı verdi: "Fab geri döndü, desene."
Reddit Bütünüyle Yasakladı, Kulüpler İsyan Etti
Giderek artan sayıda futbolseverin onun abartılı dilinden ve yanıltıcı hamlelerinden bıktığının bir işareti olarak, 8,8 milyon üyeli dev Reddit topluluğu "r/soccer", platformdaki maruziyetini ve etkisini sınırlamak adına Romano içeriklerini yalnızca "özel haberlerle" kısıtlama kararı aldı. Topluluk yöneticileri üyelere şu açıklamayı yaptı: "Romano, diğer gazetecilerin içeriklerini kopyalayıp kendi haberiymiş gibi sunmakla giderek daha fazla (ve haklı olarak) suçlanıyor." Açıklamada, "İçeriğin orijinal bir değer sunmayan, tık tuzağı olmayan diğer transfer haberlerini bastıran ve adeta spama dönüşen transfer süreçlerindeki önemsiz güncellemelere kaydığı aşırı spam boyutu" vurgulandı. Ayrıca "reklam/tetikçilik boyutu" ve Romano’nun "birçok kulüp ve menajerle olan yakın ilişkileri" gerekçe gösterildi. r/soccer üyelerine, "birçok kulüp alt grubunun (subreddit) Romano ile ilgili tüm gönderileri zaten yasakladığı" bildirildi. Chelsea’ninki bunlardan biriydi. Nitekim r/soccer daha sonra Romano içeriklerini tamamen yasakladı.
Atletico Madrid, Julian Alvarez’in Barcelona’ya gitmek istediği yönündeki anlatıyı körüklediği için Romano’ya o kadar öfkelendi ki, Barcelona’nın üç oyuncusu Lamine Yamal, Raphinha ve Pedri’yi Atletico formasıyla gösteren ve Romano’nun meşhur "Here We Go" sloganını içeren alaycı gönderiler paylaştı. Romano’yu Katalan ekibinin "kullanışlı sızıntılar, yalan haberler ve bitmek bilmeyen saygısızlıklardan" oluşan algı makinesine ortak olmakla suçladılar. Bu eğlenceli ve başarılı bir karşılıktı; bir kulübün Romano’ya meydan okumasının, basın mensuplarına kıyasla çok daha kolay olduğunun kanıtıydı. İngiliz bir gazeteci, Temmuz başında Alvarez - Barca hikayesini sırf Katalan kulübü adına gerçekleşsin diye yapay şekilde köpürtmekle suçladığında, Romano’nun yanıtı yine son derece kişisel ve kindarca oldu.
İngiliz gazetecinin geçmiş yazda yaptığı ve zamanla gerçekleşmeyen bazı transfer tahminlerini tweetledi. Muhabir ise Romano’nun 2022’de attığı "Joao Pedro Newcastle’da – bu iş bitti" tweetini yeniden yayımlayarak yanıt verdi ve fikri olarak çok daha sağlam bir zemindeydi. Ancak Plettenberg olayında olduğu gibi, sosyal medya linçine uğrayan yine muhabir oldu. Anlık bilginin editoryal değerlendirmenin önüne geçtiği bir bilgi çağında, bir transferin en ufak bir şekilde ima edilmesi bile devasa bir geri besleme döngüsünü tetikliyor: Manşetler pazarda ilgi yaratıyor, pazardaki ilgi müzakere pozisyonlarını güçlendiriyor, bu da ilk başta ortaya atılan iddiayı besliyor.
Trajik İhmal: Christian Atsu Olayı
Ancak Romano’nun tek bir kaynaktan aldığı bilgiyi transfer dedikodularının ötesindeki gerçek dünyada teyit etmeden kesin bir gerçek gibi yayımlaması, riske girmenin ve eski usul teyit mekanizmasını ihmal etmenin tehlikelerini en acı verici ve yıkıcı şekilde gözler önüne serdi. Şubat 2023’te ülkemizi vuran depremde eski Chelsea, Newcastle ve Everton oyuncusu Christian Atsu’nun enkaz altında kaldığı haberinin ardından Romano, 31 yaşındaki futbolcunun hayatta olduğunu yazdı: "Enkazdan çıkarıldı, sağ ayağından yaralandığı ve nefes almakta zorlandığı için hastaneye kaldırıldı. Güçlü kal Chris." Oysa Atsu hayatını kaybetti. Cansız bedenine günler sonra ulaşıldı. Romano, araştırmacı gazeteci Nick Harris’in bu yılın başlarında Sporting Intelligence web sitesinde yayımladığı ve Atsu’nun ailesine büyük acı verdiğini ortaya koyduğu bu hatası için hiçbir zaman özür dilemiş görünmüyor.
İmparatorluğun Arka Planı ve Ticari Anlaşmalar
Milano doğumlu Romano, Columbia Journalism Review ve L’Equipe gibi saygın yayınlarda övgü dolu yazılara konu oldu. Geçen yıl L’Equipe’e verdiği röportajda, kendisine "grafik tasarım" için iki, "video kurgu" için bir kişinin yardım ettiğini ancak "kesinlikle editoryal" olan kısmı tek başına yönettiğini söyledi. Kesin geliri bilinmiyor; ancak yetkinliği net olmasa da "Hafi" adlı bir influencer platformu geçen yıl Ocak transfer döneminde yaklaşık 300.000 sterlin kazandığını ve yıllık net gelirinin 3,9 milyon sterline ulaştığını öne sürdü. L’Equipe röportajında futbol dünyasındaki büyük çıkışını anlattı: Barcelona’nın La Masia akademisinde çalışan bir görevli, arkadaş olduğu iki bilinmeyen oyuncu (Mauro Icardi ve bir dönem Everton’da da oynayan Gerard Deulofeu) hakkında yazıp yazamayacağını sormuştu. Romano bunu kabul etti ve İtalyan olan o kişi Icardi’nin menajeriyle çalışmaya başladığında, Sampdoria ve Inter’e transferlerinin özel haberleri Romano’ya verildi. Sonunda İtalya’daki Sky Sport tarafından işe alındı ve sergilediği özgüvenle sektörün bir numarası Gianluca Di Marzio’ya rakip oldu.
Bir dost için yazılan o yardımsever haberler, Romano’nun sosyal medyada nasıl bir transfer imparatorluğu kuracağının küçük bir maketiydi. Başarısı; menajerler, aracılar ve sportif direktörlük personellerinden oluşan bir ağa yakınlığı üzerine inşa edildi. Bu kişilerin tamamı, Romano'nun kitlesine erişimin kendilerine sağlayacağı avantajlarla motive oluyor. Britanya futbolunun üst düzey kademelerinde çalışmış bir kaynak, "O, menajerlerin ve kulüplerin kamuoyunu yönlendirme aracıdır. Doğruluk kontrolünü tamamen bir kenara bırakır," diyor.
Romano’nun kontaklarına yardım eden bir araç gibi çalışmasını kuşkuyla karşılayan bir başkası ise şu soruyu soruyor: "Bilgi; bir oyuncuyu satmak, müzakereleri etkilemek veya kamuoyu algısını şekillendirmek isteyen kişilerden çıktığında, gazetecilik nerede biter, çanak tutmak nerede başlar?" Romano’nun tam olarak kimler için bir araç olmaya razı geldiği sorusu, bu yılın başlarında reklam olarak etiketlenmiş 2 dakika 14 saniyelik sponsorlu bir video klip yayımladığında gündeme oturdu. Bu videoda Suudi Arabistan’ın "küresel insani rolünü" övüyordu.
Bahsi geçen rejim, gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın yakalanıp öldürülmesi ve kemik testeresiyle parçalara ayrılması emrini veren Muhammed bin Selman’ın yönettiği rejimdi. Bu son derece ciddi bir yanlış adım gibi görünüyordu. L’Equipe kendisini sorguladı. Hatta X (Twitter), Romano’nun Suudi gönderisine Amnesty International’ın (Uluslararası Af Örgütü) krallıktaki insan hakları ihlallerini vurgulayan çeşitli makalelerine bağlantı veren bir bilgi notu ekledi. Romano, Suudilerin kendisine ödeme yapıp yapmadığı, yapıyorsa ne kadar ödediği konusunda konuşmaktan kaçındı. Ancak Suudi "insan haklarına" övgüler düzmek görünüşe göre yeni kapılar açtı.
Bu reklam, Romano’nun Suudi Arabistan ziyaretlerinden birine denk geldi. Burada Al Nassr’ın Al Hazem ile oynayacağı maç öncesinde saha kenarında Cristiano Ronaldo ısınırken bulunma fırsatı yakaladı.
Ronaldo’nun yanına gelip elini sıktığı anlar özenle kayda alındı, Romano’nun sosyal medya hesaplarında yayımlandı ve şu anda Instagram akışının en tepesine sabitlenmiş durumda. Yalnızca bu platformda bile milyonlarca kez izlendi. Romano ayrıca Ronaldo’nun Suudi kulübünden ayrılmayacağı haberini de ilk veren kişi oldu. Romano’nun içerikleri ücretsiz olduğu için geliri sponsor ortaklarına dayanıyor. Bunlar arasında bir çevrimiçi bahis sitesi, bir yapay zeka içerik oluşturucusu, bir kripto para borsası ve FIFA yer alıyor. McDonald's ve Panini de 2026 Dünya Kupası içerikleri için geniş sponsor portföyüne katıldı. Sporting Intelligence araştırması, Romano ile bağlantılı olduğunu iddia eden aracı bir şirketin 2022 yılında Norveç kulüpleriyle iletişime geçerek Romano’nun platformları üzerinden ücretli tanıtım teklif ettiğini bildirdi.
İddialar ilk olarak Danimarka gazetesi Tipsbladet’te yer aldı. Norveç kulübü Valerenga’nın eski bir yöneticisi, Fabrizio Romano’dan tek bir tanıtım gönderisi için 11.600 Norveç kronu (yaklaşık 900 sterlin), tanıtım videosu içinse 63.070 kron (yaklaşık 4.900 sterlin) talep eden e-postalar aldığını açıkladı. Norveç medya kuruluşu Idrettspolitikk tarafından yapılan analiz, Romano adına hareket ettiğini iddia eden şirketin kulüplere doğrudan ona ulaşma imkanı sunduğunu öne sürdü. E-postalardan birinde, "Talebinizi doğrudan Fabrizio Romano’ya buradan iletebilirsiniz," ifadesi yer alıyordu.
Yolun Sonu mu?
Romano, bu konu hakkındaki sorulara yanıt vermedi. Yöntemlerini ve kendisi hakkında ortaya atılan soru işaretlerini tartışmak üzere yaptığımız görüşme talebine de dün gece itibarıyla dönüş yapmamıştı. Ancak Salı günü, transfer haberciliği sektöründe yolun sonuna geldiğini hissettiğine dair belirgin bir mesaj verdi.
Romano, LinkedIn hesabından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: "Muhtemelen transfer piyasası sektörüne şu an yaptığım şekilde uzun süre devam etmeyeceğim. Yaklaşımı, bakış açısını değiştirme zamanı geldi... ama bu yakında başka bir konu olacak." Kendine has tarzıyla bu durumu da bir "Here We Go" olarak sundu. Bu tek gönderi iki milyondan fazla paylaşım aldı. Ancak yapılan 46.000 yorumdan biri, üretimi dev bir endüstriye dönüşmeden önce onu takip etmeye başlayan birçok kişinin duygularına tercüman oluyordu:
"Sadece transfer bittiğinde 'Here We Go' demeye geri dönersen, transfer piyasasının neşesi ve sürprizi geri gelebilir. Birçoğumuz için bu süreç artık sadece ızdırap veriyor."
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder